Łatwo rozpoznawalna na całym świecie przywrócenie McDonalda – tu w Sankt Petersburgu w Rosji
Makdonaldyzacja – sprawa sądowa stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez internet McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.
Tematem mcdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer aktualnie w latach 60. XX wieku. Duch makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, żwawo rozpowszechniło się w większości krajów. Mcdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i organizacja biurokratyczna. George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ów organizm i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, iż macdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, mimo to stanowi rozszerzenie racjonalizacji, zaś iż systemy racjonalne zaczęły panować i nie ma od nich ucieczki, tzw.”żelazna klatka”. Założenie makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzer’a w 1983 w książce pt. “Macdonaldyzacja społeczeństwa”. Literat uważał, iż wizja to dotyczy łącznie, zarówno życia codziennego, politycznego, kiedy i kościoła.
Wpływ na szerokie przyjęcie tego systemu wywarł między innymi składnik oszczędnościowy, inaczej wielomilionowe zyski. Na początku macdonaldyzacja miała traktować pewnego rodzaju amerykanizacji. Z mcdonaldyzacją wiąże się obecność domów handlowych, tzw. “długie ręce mcdonaldyzacji”. Organizm zmakdonaldyzowanego funkcjonowania gastronomicznego pył tyczyć się małych zamiast i obrzeży w miejsce, nie pył być zwrócony do elit, jednakowoż przed chwilą do mas. Ustrój mcdonaldyzacji jest systemem niezwykle profesjonalnym. W latach 60. stworzono organizm lekarski, tzw.mclekarza.
Spis treści
- 1 Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
- 2 Zalety i wady systemu
- 3 Przyczyny Makdonaldyzacji
- 4 Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
- 5 Elementy Mcdonaldyzacji
- 6
- 7 Zobacz też
- 8 Linki zewnętrzne
//
Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
Standardowe karta w restauracji McDonalda dostępne na całym świecie
Globalizacja – japoński Big Mac
- Kalkulacyjność (kwantytatywność) – liczą się cechy kwantytatywne (koszt, stan, wielkość czasu potrzebna na uprawianie usługi), całość zostaje przeliczone. Liczba staje się równoważna jakości, inaczej dobre jest to co dostajemy w dużej ilości i żwawo. Wiąże się to ze starą zasadą psychologiczną, która mówi, iż kiedy szczyptę dostajemy za bezsensownie to jest to dobre; następuje pokusa nazwami tj. “podwójne”, “potrójne” albo za tę samą cenę dostajemy więcej. W systemie ekonomicznym inwestorowi musi się to wszelako opłacać. W funkcjonowaniu jednostki kładzie się ucisk na gdy najszybsze wykonywanie czynności i biegłość. Od pracowników żąda się trzech cech:
- pracować szybko
- pracować sprawnie
- za niskie pieniądze
Wszystko jest wyliczone i ustalone, a zatrudniony nie ma obowiązek za mnogość rozmyślać (dawać do myślenia się).
- Efektywność – to optymalna (szybka) tryb przejścia z jednego punktu do następnego, np. McDrive, dokąd nie liczy się strona właśnie obiekt sprawy a zatrudniony. Człowiek jest pracownik przez jakiś układ, a forma podmiotu jest wyznaczana efektywnością jego pracy. Ważny jest tu ustrój uregulowań formalnych i prawnych. Wysoką skuteczność uzyskuje się w poprzek posłuszeństwo tychże uregulowań. Jest to układ z góry zorganizowany, a placówka traci swoją podmiotowość. Dotyczy to nie właśnie klientów, aliści oraz pracowników.
- Przewidywalność – całokształt jest przewidywalne. Wzdłuż i wszerz i nieustannie za te same finanse dostaniemy ów już sam ciężar i usługę, bez względu od godziny, azaliż miejsca geograficznego. W tym systemie nie jest zalecany kod komputerowy lingwistyczny, wzdłuż i wszerz się w tej kwestii porozumiemy. Ma być on na rzecz nas krzepiący, osadzać się trwałość. Z punktu widzenia kulturowego jest to niemniej wielce niebezpieczne, bowiem człowiek nie zastanawia się ponad czymś przeto, iż nie musi, bo całokształt będzie stale takie same. Układ socjalny ponadto ma być niezachwiany i dający się przewidzieć, cichy (pustka się nie prawdopodobnie przeistoczyć), ma być tzw. kulturowa intencjonalność – kula ziemska bez niespodzianek. Nasze behawior jak podmiotu także staje się przewidywalne, w takim przypadku bez trudności wolno począć nami fałszować. Charakterystyczna cechą jest to, iż jest to organizm zmechanizowany i jesteśmy non stop kontrolowani, obserwuje nas nauki techniczne, ustrój. My musimy działać zgodnie z odgórnymi oczekiwaniami. Świat socjalny bazujący jest na przewidywalnych interakcjach międzyludzkich.
- Możliwość manipulacji - przymiot ta wynika z pozostałych. Aktywność ludzkie zastąpiono pewną technologią. Człowiek z podmiotu staje się wykonawcą przedmiotu. Nie jest to obsługiwanie bez ogródek – manipuluje się drogą okrężną, pośrednią. Taki tenże sam układ działa np. w urzędach, dokąd przekazuje się nam, że jesteśmy w tamtym miejscu mile widziani, pomimo tego równolegle oczekuje się, iż żwawo załatwimy swoją sprawę i zwolnimy obszar na rzecz innych. Wypełniamy czynności podstawowe, bez rozszerzania, właśnie to czego się od nas wymaga, albowiem całokształt jest wyliczone i fisza pilnuje dyscypliny (nie możemy funkcjonować za żwawo ani za jest dozwolone, sami nie mamy rozstrzygać o swoich czynnościach, dopiero co dopisać to, co fisza nuże opracował). Kadry tu mają być niesłychanie przeciętni, a nie wykształceni, bo mogliby rozpocząć czegoś nie obyć się, a mają system prawny przeprowadzać swoje obowiązki podług ustalonej kolejności i w odpowiednich ilościach.
Zalety i wady systemu
Zalety makdonaldyzacji:
- dostępność towarów i usług (obszar kulturowy konsumpcyjna) – spektrum towarów i usług jest osiągalny większej liczbie ludzi, być może w tamtym miejscu wgramolić się ktoś, nie przed chwilą vip elity
- człowiek niezupełnie “w tym momencie być może zaspokajać” swoje zachcianki i pilne potrzeby, o każdej porze dnia i nocy (system ekonomiczny 24-godzinna przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku)
- jednostkę, każdego człowieka traktuje się jednakowo bez względu na rasę, płeć, inherencja społeczną
- możliwość łatwego porównywania gildia i cen towarów przez klientów w konkurencyjnych firmach
- przewidywalność – bezpieczeństwo i równowaga systemu działa uspokajająco na społeczeństwo
- człowiek być może wykonywać trochę, co poprzednio nie byłoby do pomyślenia, np. z ośrodka pomocy być może zaczerpnąć kasa i nabyć sobie np. chleb
- zatrudnianie pracowników o typowych kwalifikacjach wskutek czemu (?) łatwiej rozpowszechniają się nowości technologiczne i organizacyjne
- wytwory jednej kultury swobodnie przenikają do drugiej
Wady makdonaldyzacji:
Taśma z posiłkami – widok ogólny
- ujednolicona postać towarów i usług, np. w supermarketach – traf wyboru tańszych odpowiedników, zasoby siły roboczej kupują to na co w życiu nie mogliby sobie zezwolić – masowa spożycie zamienników promocyjnych
- sposób spędzania czasu wolnego – drzewiej okres wakujący mieli dopiero co bogaci, otóż co zgodność z rzeczywistością odjechać być może ktoś, jednakowoż równolegle zasoby siły roboczej czynni zawodowo pracują dłużej, wówczas mają mniej wolnego czasu, choć równocześnie więcej środków i potencjał jego wypełnienia, co prowadzi do procesu standaryzacji i masowości spędzania przez ludzi czasu wolnego (gdy, dokąd natomiast żwawo i skutecznie odpocząć)
- pozorne działalność uspokajające – ludziom wydaje się, iż mają zapewnione bezpieczeństwo
- ujednolicanie otoczenia – nie dopiero co ludzi zaczyna tyczyć się się podobnie (bez względu na nierozłączność do rasy, klasy azali płci), jakkolwiek oraz otoczenie naturalne; ustrój traktuje wg założonych standardów (nie liczy się co w tamtym miejscu jest, wszak by spełniło normy, np. odpowiednia średnica ziemniaka azaliż jajka)
Posiłki na taśmie produkcyjnej
- dehumanizacja społeczeństwa – człowiek taktowany jest gdy bagaż na taśmie montażowej, nie dochodzi do interakcji, bo nie są one potrzebne, człowiek ma przeprowadzać pewne czynności gdy automat: sprawnie i żwawo; czynności są nadzwyczajnie wyliczone owszem, iż potrzebna jest natychmiast właśnie posłuszeństwo dyscypliny, ażeby wykonywane było to, co zostało zaprogramowane i wyliczone; człowiek pracuje dłużej, w takim razie będzie puder mniej czasu na korzystanie z tych towarów
- system ów wpływa niekorzystnie na otoczenie naturalne – jest ustawiony na niesłychanie intensywne obróbka zasobów powodujące znaczącą ingerencję w ekosystem
- dehumanizacja jednostki – placówka nie ma znaczenia, liczy się tzw. “facet masowy”
- liczy się kwota w pobliżu akceptowalnym poziomie jakości, w danej kategorii cenowej
- nie liczy się intelekt, właśnie sprawność
Wada i zaleta:
- wytwory kulturowe przenikają się bez trudu nawzajem.
Przyczyny Makdonaldyzacji
Przewidywalność zachowań pracowników i klientów tudzież efektywna obsługa w McDrive
- Pojęcie biurokracji (Maxa Webera) – to zakrojona na szeroką skalę zrzeszenie z hierarchicznie podporządkowanymi sobie elementami. Działa się w tamtym miejscu stricte określonym sposobem, opartym na przepisach (przewidywalne działalność ludzi, bowiem pracują poniżej nadzorem i wedle sformalizowanych ustaleń). Jest to pewna konstrukcja formalna, niejaki prototyp mcdonaldyzacji, bowiem zakłada skuteczność działania, liczy się obowiązek cząstkowe, a nie człowiek, zespół wykonuje te zadania zwykle zgodnie z instrukcją, w stricte określonej kolejności.
- Ważnym elementem jest racjonalizacja – wszelkie prawa, kodeks mówiące gdy wyszukać rozumny rozwiązanie postępowania, optymalne środki do osiągnięcia konkretnego celu (zasoby ludzkie otrzymują pewne odkryte mechanizmy-algorytmy postępowania, których nie muszą uganiać się, a przed chwilą przeprowadzać nuże opracowane schematy).
- Każda organizacja biurokratyczna prawdopodobnie mieć przewagę do pewnych wypaczeń (dysfunkcji). Weber twierdził, iż jak urzędy będą owszem sformalizowane, to przypuszczalnie pojawić się demoralizacja. Zakładał również dyscyplina liczbom – pewnemu systemowi. Nazwał ów organizm “żelazną klatką racjonalności”, co miało mieć znaczenie, iż organizm biurokratyczny nas zniewala, dehumanizuje, a mieszkańcy staje się ogromnie przewidywalne, tudzież człowiek nie będzie w stanie się przestawić pomijając tę klatkę.
- System Holokaustu – jest przykładem skrajnej racjonalizacji biurokratycznej i mcdonaldyzacji przekroczonej do granic siła. Do Holokaustu doszło, podczas gdy zostaliśmy do tego przygotowani strukturalnie i organizacyjnie (”zieleniec jest nieziemski, kiedy likwidujemy chwasty”). Liczył się w tamtym czasie funkcjonalny maszyneria unicestwiania i kalkulacyjność (jak bardzo wolno i w jakim czasie zniszczyć).
- Ritzer prorokował, iż taki “układ Holokaustu” prawdopodobnie się coraz onegdaj w społeczeństwie ponowić, iż nie było to upiór jednolite.
Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
Szybka obsługa i przypadek łatwego porównywania cen podobnych produktów w firmach konkurencyjnych
- Najbardziej efektywna konstrukcja organizacyjna, np. stanowisko finansowy, to taka, która ma być najlepsza ze wszystkich – najszybsza. Przedstawiciel zwrócony jest na podczas gdy najszybsze obsłużenie petenta, oraz nie jest kładziony ucisk na jakość.
- Kalkulacyjność w racjonalizacji i biurokratyzacji – kładzie się napór na przeliczenie łącznie co wolno, tak aby skuteczność wszelkich czynności przynieść do liczb, tzw. “biurokratyczna sznurek produkcyjna”. Placówka ma przeprowadzać swoje działalność obojętnie kto będzie owoc. Nie liczy się forma, jednakże wielkość. W tej krokowości zapewne który pracuje mylnie, jakkolwiek nie ma czegoś takiego kiedy uprawianie jakościowe – “dehumanizacja rozliczalności pracy”.
- Zachowanie ma być przewidywalne. Przewidywalność to skutek racjonalności i biurokratyzacji, okazja przewidywania behawior jednostki (chyba że zachowania są inne to od razu są wyłapywane).
- Manipulowanie – organizacja biurokratyczna panuje powyżej ludźmi stosując technologie, które nie wymagają udziału człowieka. Świat biurokratyzowany to glob uprzedmiotowiony, placówka traci swoją podmiotowość. Działalność jednostki staje się automatyczne, człowiek jest machiną, jest czemuś przypisany, np. instytucji, urzędowi, czemuś co jest akuratnie zorganizowane i poniekąd steruje działaniem jednostki. Oddział nie szuka innego sposobu działania, bo sugeruje się jej, iż ów fortel jest najważniejszy. Organizm ów produkuje ludzi, którzy zaczynają wypełniać funkcje automatu.
Wg Webera formalna racjonalność to nieracjonalna racjonalność, to organizm, kto dehumanizuje człowieka (nadawcę i odbiorcę, pracownika i petenta). Zmakdonaldyzowana obszar kulturowy masowa doprowadziła do odczłowieczenia człowieka. Irracjonalny racjonalizm to “żelazna klatka”. Zbiorowość ludzka wtacza się w maleńko, z czego nie ma wyjścia. Weber stworzył tzw. ramy instytucjonalne.
Elementy Mcdonaldyzacji
George Ritzer i Zygmunt Bauman powiedzieli, iż zagłada to przypadek współczesnej racjonalności biurokratycznej i produkt współczesnej cywilizacji. Racjonalność świata stworzyła maleńko, co stało się takim wynaturzeniem. Zagłada proch wszelkie cechy racjonalizacji inaczej makdonaldyzacji. Tenże sam człowiek stworzył sobie układ, z którym stał się z technicyzowany. Zagłada puder być efektywnym mechanizmem unicestwiania ludzi i pono charakteryzował się kalkulacyjnością – przeliczano, jak bardzo osób należało popsuć. Cechą holocaustu była również przewidywalność, całkowity sprawa sądowa proszek twarz taśmy montażowej – przyjeżdżające i odjeżdżające wagony i samochody. Jałowy racjonalizm przekroczył najśmielsze wyobrażenia. Nałogowiec od pewnej struktury biurokratycznej. Eksterminacja przypuszczalnie się w dziejach współczesnej kultury (poniżej pewnymi względami) powtórzyć.
Galeria Krakowska – środek ognisko handlowego
W 1916 pojawiło się zupa środek handlowe, niezadaszone, a w 1956 powstało w Minnesocie zadaszone siedlisko handlowe. Ognisko handlowe to obszar, do którego jest dozwolone użytkować 4 wyznaczniki makdonaldyzacji: skuteczność, przewidywalność, kalkulacyjność i manipulacyjność. Mało tego tego, iż jest miejscem handlowym, stało się i miejscem spacerów, spotkań, itp. Rozpatrywanie koncernu Forda doprowadziła do stwierdzenia, iż teraz fabryka seryjny jest zmakdonaldyzowany, to tasiemka montażowa, w pobliżu której pracują robotnicy-roboty. Ta taśmowość jest doskonale zorganizowana. Sznurek montażowa jest przykładem racjonalności formalnej. Angaż człowieka ma być pracą efektywną, tak więc stosunek na wysoką klasę pracowników szybkich i niewykwalifikowanych, którzy montują, ktokolwiek robi maleńko przewidywalnego. Przewidywalność to układ bez trudu sprawdzalny. Mechaniczne wykonywanie pewnych czynności. Człowiek podrzędny taśmie montażowej, maksymalnie manipulowany, jaki skazany jest do wykonywania przewidywalnych ograniczonych działań. Wąskie specjalizacje ludzkie inaczej zmuszanie człowieka do rutynowego powtarzania czynności. Tasiemka jest przykładem dehumanizacji, tu liczy się biegłość i szybkie wykonywanie danej czynności.
- George Ritzer, The McDonaldization of Society (ogłoszenie polskie “McDonaldyzacja społeczeństwa”)
Zobacz też
- Mcpraca
Linki zewnętrzne
- Czy “złote łuki” opanują świat