21780

ROBOTNICZY RUCH W POLSCE w połowie XIX wieku

Powstanie robotniczego ruchu w Polsce wiąze się z szybkim rozwojem klasy robotniczej utworzonej w wyniku uprzemysłowienia ziem polskich. Ciężkie dryg materialne, wszechogarniający okres pracy, pozbawienie miejsca społecznego,częste zatrudnianie skromnie opłacanych kobiet , nieprzyzwoite obchodzenie się pracowników rodziły wrażenie krzywdy, a plus I solidarności w jednym zakładzie ludzi. Właścicielami I nadzorcami byli na ogół siła robocza zagraniczny: Rajch, Żydzi, Anglicy, Francuzi I inni. Kraj nad wisłą odmiana robotnicza wywodziła się w dużej części ze wsi. W jej otoczeniu znalazło się tymczasem również wielu zniszczonych rzemieślników, a również bezklasowa arystokracja, usunięta z ziemi przez zaborców. Ostatnia gromada wniosła do fabryk wspomnienie powstań I tradycji narodowych intencjonalność polityczną. Okres zaborów utworzył niebywałe zdolność na rzecz rozwoju polskiego ruchu socjalistycznego i komunistycznego. Niesprzyjającą potrzebą lewicy w Polsce stała się zagadnienie walki narodowowyzwoleńczej, która była zmonopolizowana przez prawicę i kościół rzymskokatolicki. Próby idei socjalizmu na terenach przedrozbiorowej Rzeczypospolitej wolno zatwierdzić za pomyślne.Udało się wykreować słuszną linię programową i skoncentrować naokoło jej realizacji ludzi o idealnym stopniu wiedzy politycznej. Na ziemiach polskich rozwijał się podniecenie proletariacki wyrażający się w różnorodnych wystąpieniach,strajkach,manifestacjach ulicznych itp.

Robotniczy podniecenie w Polsce obejmował działanie i organizacje polityczne.

-1847r.- strajki górników w Królewskiej Hucie;

-1850r.-strajki w Siemianowicach,Mysłowicach i Rybniku.

-1889r.-strajki na Górnym Śląsku 14 tysięcy górników (pewnik skrócenia czasu pracy ).

Powoływano stosunki zawodowe,na początku o charakterze drobnomieszczańskim,nastepnie inicjatywę przejęli socjaliści

-1869r.-doszło do pierwszych wystąpień robotniczych w rejencji poznańskiej;

-1882-1888r.-miały obszar pierwsze danie aresztowania działaczy kółek socjalistycznych.

-1877-1878r.-Waryński założył pierwsze danie “kasy oporu” i “koła rewolucyjne” ,które opracowały w 1879r. Oprogramowanie brukselski.Następnie doszło do scalenia kółek socjalistycznych i utworzenia w 1882r. Międzynarodowej Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat,nazywanej Wilekim Proletariatem ewentualnie I Proletariatem.Program zakładał obalenia kapitalizmu w drodze rewolucji światowej.Na postęp ruchu robotniczego na ziemiach polskich zrozumiały oddziaływanie wywarł współpraca wielu Polaków w I Międzynarodówce i Komunie Paryskiej tudzież wkład z europejskimi myślicielami socjalistycznymi i działaczami robotniczymi.

-1892r.-powatał PPS i PPSD;

-1893r.-powstał SDKPiL.

W następnych latach powstały narodowe partie żydowskie(Bund,Poalej,Syjon) i ukraińskie (Ukraińska Ekipa Socjalistyczno-Demokratyczna).Wpływy w srodowiskach robotniczych uzyskała ND natomiast ożywienie chrześcijański.

W okresie II wojny światowej partie robotnicze działały w konspiracji (PPS w charakterze WRN).

-1942r.-komuniści utworzyli PPR.

Po wyzwoleniu okazja legalnego działania w kraju uzyskały organizacje komunistyczne i częściowo socjalistyczne (do 1948r. tzw. odrodzone PPS) natomiast SP (1964r.-większość działaczy zawiesiła funkcjonowanie). Odtąd dopiero co podporządkowane partii komunistycznym (PZPR) , m.in. Organizacja Związków Zawodowych.Inne organizacje działały na emigracji albo w podziemiu.

-1980r.-powstał krzątanina społeczno-zawodowy NSZZ “Uczestnictwo” , kto spowodował gnicie systemu totalitarnego i odbudowę różnorodnych organizacji w środowisku robotniczym.

Gorączka proletariacki XIXwieku. II jedna druga XIX wieku to niebywale ciemny postęp społeczeństwa przemysłowego na ziemiach polskich.Duże oznaczanie mają ziemie Królestwa Polskiego , które były poddane brutalnej rusyfikacji i rozwojowi ośrodków przemysłowych W polskim ruchu robotniczym przewagę pył tendencja łączący nadzieję na równoczesne emancypacja społeczne i narodowe.

Bibliografia:

1.Wielka Encyklopedia Polonica

2.Mała Encyklopedia PWN (publikacja drugie,poprawione)

3.Histora najnowsza K.Zielińska